Πνευματικά Κείμενα

Τὴν πρώτη Κυριακὴ τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία πανηγυρίζει τὸ θρίαμβο τῆς Ὀρθοδοξίας, τῆς ὀρθῆς πίστεως, γι' αὐτὸ ἡ Κυριακὴ αὐτὴ καλεῖται Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας. Οἱ αἱρέσεις φάνηκαν ἤδη ἀπαρχῆς τοῦ χριστιανισμοῦ. Οἱ ἴδιοι οἱ Ἀπόστολοι τοῦ Χριστοῦ προειδοποιοῦσαν τοὺς συγχρόνους τους, καὶ μαζὶ τους καὶ ἐμᾶς, γιὰ τὸν κίνδυνο ἀπὸ τοὺς ψευδοδιδασκάλους.

 

Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Πέτρος στὴ Β' Καθολικὴ ἐπιστολὴ γράφει: «Ἐγένοντο δὲ καὶ ψευδοπροφῆται ἐν τῷ λαῶ, οἵτινες παρεισάξουσιν αἱρέσεις ἀπωλείας, καὶ πολλοὶ ἑξακολουθήσουσιν αὐτῶν» (Β' Πέτ. 2, 1-2).
Ὁ Ἅγιος Παῦλος ἔλεγε: «ὅτι εἰσελεύσονται λύκοι βαροῖς εἰς ὑμᾶς μὴ φειδόμενοι τοῦ ποιμνίου, λαλοῦντες διεστραμμένα τοῦ ἀποσπᾶν τοὺς μαθητὰς ὀπίσω αὐτῶν» (Πράξ. 20, 29-30).
Πολλοί τέτοιοι ψευδοδιδάσκαλοι καὶ σχισματικοὶ ὑπῆρχαν στοὺς πρώτους αἰῶνες τοῦ χριστιανισμοῦ, ὅπως γιὰ παράδειγμα οἱ αἱρέσεις τοῦ Ἀρείου, τοῦ Μακεδονίου, τοῦ Εὐτυχοῦς, τοῦ Διοσκόρου, τοῦ Νεστορίου καὶ τέλος ἡ αἵρεση τῆς εἰκονομαχίας, σύνοψη ὅλων τῶν προηγουμένων.
Ὑπῆρξαν πολλοὶ ὁμολογητὲς καὶ μάρτυρες ποὺ ἔχυσαν τὸ αἷμα τους ὑπερασπιζόμενοι τὴν ἀληθινὴ πίστη στὸν ἀγώνα κατὰ τῶν ψευδοδιδασκάλων καὶ τῶν αἱρετικῶν.


Ἡ τελευταία στὴ σειρὰ τῶν αἱρέσεων, εἶναι ἡ αἵρεση τῆς εἰκονομαχίας. Ἡ αἵρεση αὐτὴ ἐμφανίστηκε γιὰ πρώτη φορὰ στὰ χρόνια τοῦ αὐτοκράτορα Λέοντος τοῦ Ἰσαύρου, ὁ ὁποῖος ἀνέβηκε στὸ θρόνο τὸ 717 καὶ συνεχίστηκε καὶ στὰ χρόνια τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου τοῦ Κοπρωνύμου καὶ ἐπὶ ἄλλων αὐτοκρατόρων καὶ προκάλεσαν πολλὰ δεινὰ στὴν Ἐκκλησία ἐπὶ ἑκατὸν καὶ πλέον χρόνια. Ἔκλεισαν πολλὰ μοναστήρια καὶ πολλὲς ἐκκλησίες ὅπου ὑπῆρχαν εἰκόνες ἔγιναν ἀποθῆκες, πολλοὶ κληρικοὶ καὶ μοναχοὶ βασανίστηκαν ἄγρια.
Τὸ 787 ἡ αὐτοκράτειρα Εἰρήνη συγκάλεσε τὴν Ζ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, ἡ ὁποία διατύπωσε τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία περὶ τῆς τιμητικῆς προσκύνησης τῶν ἱερῶν εἰκόνων ἡ ὁποία «ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαβαίνει». Ἡ αἵρεση αὐτὴ συντρίφτηκε ὁριστικὰ μόνο ἐπί τῆς θεοσεβέστατης Αὐγούστας Θεοδώρας, ὅταν τὸ 842 συγκλήθηκε ἡ τοπικὴ σύνοδος στὴν Κωνσταντινούπολη ἡ ὁποία ἐπικύρωσε τὴν Ζ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο καὶ τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία.

Ὁ Ἅγιος Λουκᾶς Κριμαίας συμβουλεύει καὶ παρακαλεῖ «νὰ μὴν ἀπομακρύνεστε ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, μὴ σχίζετε τὸ χιτώνα τοῦ Χριστοῦ». Καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέει: «Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, σκοπεῖν (νὰ προσέχετε) τοὺς τὰς διχοστασίας καὶ τὰ σκάνδαλα ποιοῦντας καὶ ἐκκλίνατε ἀπ' αὐτῶν» (Ρωμ. 16, 17).
Στὶς μέρες μας ζοῦμε τὶς προκλήσεις τῆς «ἐκκοσμίκευσης», τοῦ συγκρητισμοῦ καὶ τῆς ἀθεΐας, τὴν εἰδωλοποίηση τῆς ἀπόλαυσης καὶ τοῦ παραπόνου, τὰ Νέα Εὐαγγέλια, ἀπὸ τὸ χῶρο τῆς φιλοσοφίας, τῆς ψυχολογίας, τῶν κοινωνικῶν ἐπιστημῶν, τῶν πολιτικῶν θεωριῶν καὶ τῆς λεγομένης τέχνης ποὺ προσπαθοῦν νὰ ἐκτοπίσουν τὴν πίστη ἀπὸ τὶς ψυχές τῶν ἀνθρώπων. Τὸ ψεῦδος, ἐπαναλαμβανόμενο ἀπὸ χιλιάδες στόματα, ἐμφανίζεται, σχεδὸν αὐτονόητα, ὡς ἀλήθεια. Ἡ εὐθύνη τῆς μαρτυρίας τῆς πίστεως εἶναι σήμερα τόσο ἐπίκαιρη ὅσο ποτέ.


Ἡ ἐποχὴ τῶν αὐτονοήτων καὶ τῆς συνθηματολογίας, κατὰ τὴν ὁποία ἀρκοῦσε ἁπλῶς καὶ μόνο ἡ ἐπίκληση τῆς αὐθεντίας καὶ τῆς παράδοσης, ἔχει παρέλθει. Ἡ μαρτυρία τῆς πίστεως σήμερα δὲν ἔχει συνήθως ἀνάγκη ἀπὸ θορύβους, συγκρούσεις καὶ φανατισμούς, ἀλλὰ ἀπὸ ἤρεμη καὶ εἰρηνικὴ αὐτοπεποίθηση.
Ἡ μαρτυρία αὐτοῦ τοῦ λόγου δὲν εἶναι πάντοτε ὑπόθεση ἁπλή, ἀλλὰ προϋποθέτει, ὄχι μόνον ἐκ μέρους τῶν ποιμένων τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ ἀπὸ ὅλους μας, ἐπίπονη καὶ μακρὰ μαθητεία στὶς πηγὲς τῆς πίστεως καὶ στὴν ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας.
Οἱ καινούριες αἱρέσεις καὶ σχίσματα δὲν λένε τίποτε καινούριο, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνουν αὐτὰ ποὺ ἤδη ἔχουν πεῖ οἱ παλαιοὶ αἱρετικοί. Καὶ ὅλες αὐτὲς οἱ αἱρέσεις ἀναθεματίστηκαν ἀπὸ τὴν Ζ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδο ποὺ πανηγυρίζουμε σήμερα τὸ θρίαμβό της.

Ἐπιλογὴ καὶ ἐπιμέλεια κειμένου: Πρωτοπρ. Γεώργιος Καλαντζῆς
Μάρτιος 2020